Mahremiyet Bilinci Sürecinde Cinsel Merak(6–12 yaş)

Bu dönemde cinsellik ve cinsel gelişimle ilgili farkındalık daha anlamlıdır ve mahremiyet bilinci yerleşmeye başlar. Bedensel değişim de gözle görülür biçimde başladığından, çocuk kendisinin ve diğerlerinin bedenlerindeki değişimleri ve farklılıkları daha çok gözlemler. Doğum, bebeğin oluşumu, cinsellik, cinsiyet ayrımı gibi kavramlarla duygusal ve zihinsel açıdan uğraşları artar. Kendi cinsiyetinin özellikleri ile karşı cinsin özellikleri arasındaki farklılık ve benzerlikleri kıyaslayarak kendi cinsel kimliğini de inşa eder.

Çocuklar aileleriyle konuşmaktan çekindikleri bu konuları çoğu zaman akranlarıyla konuşabilirken, son yıllarda internetten bilgiye ulaşımın kolay olması ve gizlilik içermesi nedeniyle yargılanmayacakları ve ayıplanmayacakları bu dijital ortamlardan bilgi edinmeye daha sık başvurur oldular. Çocukların bu türden içeriklere kontrolsüz erişimi bu kavramlarla ilgili merak ve sorgulamalarını doğrudan veya dolaylı olarak yanlış yönlendirebilir. Kontrolsüz cinsel bilgi ve deneyimlere ulaşan çocuklar yaşlarına uygun olmayan görüntü ve durumlarla karşılaştıkları zaman bu bilgilerle ne yapacaklarını bilemeyebilirler. Üstelik bu içerikler hakkında konuşmadıklarında kendilerini yalnız hissedebilir ve öğrendiklerini kendi içlerinde çarpıtarak yorumlayabilirler. Bu durum hem cinsel gelişimi hem de duygusal güveni olumsuz etkileyebilir.

Risklerden koruma boyutu, ebeveyn sorumluluğu açısından bu yaşlarda kritiktir. Ebeveynlerin filtreleme programları kullanması veya çocuğun eriştiği içerikleri kontrol etmesi yeterli değildir. Kaldı ki ChatGPT gibi üretken yapay zekâ araçlarını keşfetmeleri en azından şimdilik filtreleme programlarını işlevsizleştirmektedir.

Dr. Abdullah Manap & Psikolog Cihan Çelik (Bu yazı, yazarların “Bebeklikten Ergenliğe DİJİTAL EBEVEYNLİK” adlı kitaplarından alınmıştır.)